Natuurpunt Voorkempen

Natuurpunt krijgt dikwijls de vraag welke planten geschikt zijn om bloembezoekende insecten naar je tuin te lokken. Onderstaande planten zijn niet moeilijk te kweken, hoewel afhankelijk van de groeiplaats de ene soort het beter kan doen dan een andere. Maar deze plaatselijke selectie komt het insectenbezoek ten goede! (Het toevoegen van wat kalk aan droge grond kan de groei van sommige soorten stimuleren.) Er werd rekening gehouden met de bloeitijd, die bij de meeste soorten vrij lang is, alsook met hoogte en bloemkleur. Het gaat steeds om wilde planten (dus geen cultivars met afwijkende bloemvorm of –kleur; die trekken dikwijls veel minder insecten aan) maar niet altijd om inheemse soorten. Een tuin is nu eenmaal geen natuurreservaat! Het insectenbezoek is sterk afhankelijk van het weer en kan ook van jaar tot jaar erg verschillend zijn.
Met ‘bijen’ bedoelen we zowel de bekende en gekweekte honingbij als de vele solitair levende soorten. Die laatste zijn soms van een paar plantensoorten afhankelijk om te kunnen overleven.

1. Planten voor droge grond

  • Citroenmelisse – Melissa officinalis
    Geelwitte bloemen; planten ruiken naar citroen. Keukenkruid; lekker gedronken zowel warm als koud. Tot 60 cm hoog; bloeit van juli tot september. Lipbloemenfamilie.
    Uit Zuid-Europa.
    Insecten: bijen.
  • Damastbloem – Hesperis matronalis
    Lila bloemen; welriekend vooral in de avond.
    Tot 90 cm hoog; bloeit van mei tot juli. Kruisbloemenfamilie. Uit Midden- en Zuid-Europa.
    Insecten: vlinders, bijen, hommels, zweefvliegen.
  • Knoopkruid – Centaurea jacea
    Roodpaarse ‘distelbloemen’ (vooral op zandgrond), soms met stralende randbloemen (zoals korenbloem, maar dan vooral op kalkgrond).
    Tot 70 cm hoog; bloeit van juni tot de herfst. Composietenfamilie.
    Inheems
    Insecten: bijen, hommels en vlinders.
  • Lavendel – Lavandula angustifolia
    Paarse bloemen, vormt een kleine struik zodat jaarlijks terugsnoeien de dichte groei bevordert. Alom bekende geurplant.
    Tot 70 cm hoog; bloeit in juni en juli. Lipbloemenfamilie.
    Uit Zuid-Europa maar ook bij ons op zonnige droge standplaatsen de absolute topper voor insectenbezoek! Wat kalk toevoegen is aan te raden.
    Insecten: bijen en vlinders.
  • Peen – Daucus carota
    Witte bloemschermen, soms met paars bloempje in het midden, die als ze uitgebloeid zijn een ‘vogelnestje’ vormen. De oervorm van onze wortelen.
    Tot 90 cm hoog; bloeit van juni tot de herfst. Schermbloemenfamilie.
    Inheems; verkiest wat kalk in de bodem.
    Insecten: zweefvliegen en kevers.
  • Venkel – Foeniculum vulgare
    Gele bloemschermen; heel fijne bladeren. Keukenkruid.
    Tot 1,50 m hoog; bloeit van juli tot de herfst. Schermbloemenfamilie. Uit Zuid-Europa.
    Insecten: zweefvliegen en veldwespen (zachtaardig!).
  • Wilde marjolein – Origanum vulgare
    Roze bloemen, plant vormt dichte bossen. Geurplant.
    Tot 60 cm hoog; bloeit van juli tot september. Lipbloemenfamilie. Inheems in de kalkstreek.
    Insecten: bijen, zweefvliegen en vlinders.

2. Planten voor vochtige tot natte grond

  • Blauwe knoop – Succisa pratensis
    Blauwe bolvormige bloemhoofdjes. Vormt platte rozetten op de grond met lange bloeistengels.
    Tot 70 cm hoog; bloeit van juli tot september. Kamperfoeliefamilie.
    Inheems, vroeger kwam de soort hier en daar langs grachtkanten voor o.a. in de nabijheid van Zoerselbos.
    Insecten: bijen, hommels, vlinders en zweefvliegen.
  • Gewone engelwortel – Angelica sylvestris
    Witte bloemschermen.
    Tot 1 m hoog; bloeit van juli tot de herfst. Schermbloemenfamilie. Inheems.
    Insecten: zweefvliegen en kevers.
  • Grote kattenstaart – Lythrum salicaria
    Paars-rode bloeiaren.
    Tot 1,20 m hoog; bloeit van juni tot september. Kattenstaartfamilie. Inheems
    Insecten: vlinders, bijen en hommels.
  • Koninginnekruid – Eupatorium cannabinum
    Roze bloemen in platte schermen geplaatst.
    Tot 1 m hoog; bloeit van juli tot september. Composietenfamilie. Inheems
    Insecten: vlinders.
  • Moerasrolklaver – Lotus pedunculatus
    Gele bloemen in kleine groepjes bijeen.
    Tot 50 cm hoog; bloeit van juni tot augustus. Vlinderbloemenfamilie. Inheems
    Insecten: bijen en hommels.
  • Moerasspirea – Filipendula ulmaria
    Roomwitte bloeischermen; heel welriekend. Geneeskruid (de Aspirine werd naar deze plant genoemd). Tot 1,20 m hoog; bloeit van juni tot augustus. Rozenfamilie.
    Inheems
    Insecten: bijen en hommels.
  • Grote wederik – Lysimachia vulgaris
    Opvallende gele bloemen; plant wordt voor zijn olie door het slobkousbijtje bezocht, een unicum in onze plantenwereld.
    Tot 1 m hoog; bloeit van juni tot augustus. Sleutelbloemenfamilie.
    Inheems
    Insecten: bijen (slobkousbij).
  • Het oranjetipje ook in jouw tuin?
    In 2013 adopteerde de gemeente Malle als eerste in onze provincie een inheemse soort: het oranjetipje. In 2015 volgde Zoersel. Dit fraaie vlindertje vliegt in de lente, waarbij de mannetjes met hun oranje vleugeltipjes al van ver opvallen. Je kunt deze soort ook naar jouw tuin halen, door de ‘waardplanten’ aan te planten. Dit zijn de planten die de rupsen van de vlinder tot voedsel dienen. Want vergeet niet: zonder rupsen geen vlinders! De vrouwtjes gaan in het voorjaar op zoek naar deze planten om er hun eitjes op te leggen. Zo zullen de nieuwe vlindertjes het jaar daarop weer paraat zijn om in jouw tuin de lente aan te kondigen. Doe je mee? Het gaat vooral om 2 inheemse soorten, die familie van elkaar zijn (geen toeval, want zo bevatten ze ook dezelfde stoffen die de rupsen nodig hebben voor hun groei).
  • Look-zonder-look – Alliaria petiolata
    Kleine witte bloemen. De plant groeit in halfschaduw (droog tot vochtig en voedselrijk), ideaal om aan de rand van struiken of een haag te laten groeien. Bij kapot wrijven verspreidt de plant een lookgeur, maar de soort behoort niet tot de looksoorten en mist dus ook de bolletjes, vandaar de Nederlandse naam. Is tweejarig maar zal zich sterk uitzaaien als ze zich op haar plaats voelt. Verwijder de uitgebloeide bloeistengels niet.
    Tot 80 cm hoog; bloeit in april en verder tot juni. Kruisbloemenfamilie.
  • Pinksterbloem – Cardamine pratensis
    Lila bloemen. Heeft vochtig grasland nodig. Je kunt dit in je tuin creëren door een ‘wadi’ te maken. Dit is een laagte in het terrein waar na een regenbui het water een tijdje blijft staan. Ook rond een tuinvijver voelt de pinksterbloem zich thuis.
    Tot 50 cm hoog; bloeit van april tot juni. Kruisbloemenfamilie.

 

Tijdschrift Natuurpunt Voorkempen 2015 (1) : 41-45

Delen